Atça'da çilek üreticisi zor durumda! Sanayici çıkma çilek alımını durdurdu

Sanayicinin "çıkma" olarak tabir edilen çilek alımını aniden durdurması ise bardağı taşıran son damla oldu. Bölgede çiftçiyi yalnız bırakmamak için zarar etme pahasına tek başına alım yapan hal esnafı Ferhat Uyanık, "Gerekirse kendim alıp çöpe dökeceğim ama çiftçimi mağdur etmeyeceğim" diyerek isyan etti.

Türkiye'nin önemli çilek üretim merkezlerinden Atça’da çilek üreticileri zorlu sezonlarından birini geçiriyor. Geçen yıl 50-60 liradan alıcı bulan çilek, bu yıl artan maliyetlere rağmen 45-50 lira seviyelerine geriledi. Girdi maliyetlerinin katlandığı, işçi yevmiyelerinin kadınlarda 1250 TL, erkeklerde ise 1700 TL’ye yükseldiği bölgede çiftçi, toplama maliyetini bile karşılayamaz hale geldi. Fabrikaların ve büyük işletmelerin "çıkma çilek" alımını aniden durdurması ise Atça’da üreticiyi tamamen sanayicinin insafına itti.

"SADECE FİDAN MALİYETİ DEKAR BAŞINA 100 BİN LİRAYI GEÇİYOR"

100 dönüm arazide çilek üretimi yapan Mehmet Ergen geçen yıla göre piyasanın tamamen çöktüğünü, Türkiye genelinde meyvenin bol olmasının fiyatları mülkünden düşürdüğünü söyledi. Ergen, Havadis’e yaptığı açıklamada, üretim sürecinin zorluğunu ve artan maliyetlere dikkat çekti. Ergen, “Şu anda beklentimiz hiç iyi değil, fiyat 50 lira, kesintilerle elimize 45 lira geçiyor. Bugün itibarıyla fabrikalar çıkma mal almayı kesti. Çoğu insan mecburen sıyırma yapıyor. Geçen sene para kazandık Allah bereket versin ama bu sene umduğumuz yok. Kendi fidanımızı kendimiz yetiştirdiğimiz halde maliyeti kurtaramıyoruz. Dışarıdan fresh fidan almaya kalksan peşin 10 lira, vadeli 13 lira. Bir dekara 8 bin fidan dikiliyor, sadece fidan maliyeti dekar başına 100 bin lirayı geçiyor. Geçen sene bu zamanlar 1 gün topladığımız mal 1 haftalık amele yevmiyesine yetiyordu. Şimdi 3 gün topluyoruz, 1 haftalık amele parasına yetmiyor. Bir kadın işçi günde 70-80 kilo topluyor, fiyat 45 lira. Nasıl olacak? Millet zor durumda."

"AMELE BULUNMAZ OLDU, TARLADA ÜRÜN BEKLİYOR"
Üretici yanında işçi olarak çalışan Adnan Güleç, geçen yıla oranla fiyatların berbat durumda olduğunu belirterek tarladaki çaresizliği şöyle anlattı; “Geçen sene en kötü şartlarda 50-60 liraya satılan çilek, bu sene daha da berbat oldu. Maliyetler fazlalaştı. Amele bulunmaz oldu, geçen sene 750 lira olan yevmiye bu sene 1250 lira. Tütün amelesi 2200 lira aldığı için çileğe amele gelmiyor. Çiftçilerimizin 25-30 dekar malı tarlada, akıntıda bekliyor. En iyi kaliteli çilek şu an 50-55 lira. Bunun zaten yarısı amele parasına, geri kalanı ilaca, gübreye, suya, icar (kira) parasına gidiyor. Çıkma ürünü almaz oldular, sıyırma çilek 30-35 lira, yarısını amele alacak. Büyüklerimizden, tarım bakanlığından bir çare bekliyoruz. Çiftçinin hali harap."

HALDE TEK BAŞINA DİRENEN ESNAF: "ÇİFTÇİDEN EKMEK YEDİM, ZARARINA DA OLSA BU MALI ALACAĞIM"

Fabrikaların çıkma ürün alımı durdurması üzerine Atça halinde sessizlik hakim olurken, üreticinin elindeki ürünü almaya devam eden tek hal esnafı Ferhat Uyanık oldu. Sanayicinin piyasayı istediği gibi yönettiğini ve çiftçiyi mağdur ettiğini ifade eden Uyanık, "Firma olarak, üç aydır bu çiftçiden mal alıp para kazanıyoruz. Ben bugün bu çiftçiden bu malı almazsam olmaz. Zarar da etsem, çöpe de döksem bir şekilde başımın çaresine bakıp bu malı almak zorundayım. Çünkü ben bu insanlardan ekmek yiyorum. Fabrikaya götürüyorum, 'Getirme, alım durdu' diyorlar. Daha düne kadar 'Mal getir' diye arıyorlardı. Şimdi '5 gün sabredin' diyorlar. Beş gün boyunca bu çiftçinin tarladaki malı ne olacak? Gerekirse kendim alacağım, kendim dökeceğim ama yine de alacağım. 15 liraya alım yapıyoruz. Fabrikaya 20 liradan veriyoruz. Ulaşım personel gider olarak, bize kiloda 2-3 lira kalıyor ya da kalmıyor. Kışın bu malları sapını ayıklayıp dondurarak 70-80 liraya satıp çok güzel para kazanıyorlar ama bugün mal bir anda yığılınca bayram bahanesiyle 'Çıkma almıyoruz' diyorlar. Çilekçi tamamen sanayinin eline düşmüş durumda." diye konuştu.

Atçalı çilek üreticileri, piyasadaki bu başıboşluğun önüne geçilmesi ve yetkililerin bir an önce duruma el atması için çağrıda bulunuyor.